Aferez Nedir?

Sağlık kategorisine 12 Mart, 2018 tarihinde eklendi, 293 defa okundu

Aferez, kanı bileşenlerine bir cihaz yardımıyla ayırıp sonrasında bir bileşeni alıp geri kalanları donöre ya da hataya geri verilmesi işlemidir. Peki, bu işlem nasıl yapılır?


Aferez Uygulaması

İlk olarak hastadan ya da donörden kan alınır. Sonrasında antikoagülan solüsyonlar kullanılır ve replasman sıvıları hastaya verilir. Kan komponentlerine ayrılacağı için filtrasyon ve santrifüj bölümüne pompalanmak isteyen kompenent farklı bir torbada tutulur. Kompenentlerden geri kalanlar donöre veya hastaya geri verilir. Bu işlemlerin uygulanması sırasında hasta/donör antikoagülan maddeler, replasman sıvıları gibi ajanlara maruz kalırlar. Ayrıca hasta/donör kanı işlem bitinceye kadar vücut dışında kalır. Bu yüzden hasta/donör işlem süresince komplikasyonlar ve yan etkiler yönünden takip edilmelidir. Sağlıklı bireylere ve hastalara yapılabilir. Çok geniş bir hasta yelpazesi olan bu uygulamada hemşirelik işlemleri çok önemli bir yer kaplamaktadır. Yapılacak olan amaca göre farklı isimler almaktadır.

Aferez Türleri Nelerdir?

Eğer aferez uygulaması bir hastalığın tedavisi için yapılıyorsa tedavi edici yani terapötik aferez denilmektedir. Cihaza bağlı olan hasta kandaki atık maddeleri ve anormal hücreleri temizler. Aferez türleri şunlardır;

  • Terapötik Plazma Değişimi
  • Terapötik Eritrosit Değişimi
  • Trombositaferez
  • Lökoferez

Terapötik Plazma Değişimi: Zehirlenmelerde ya da bazı hastalıklarda kanda bulunan toksik maddeler, proteinleri, antikorlar (bağışıklık hücreleri) artmaktadır. Kanın plazmasında yani sıvı kısmında bu maddelerin artışı daha sık olmaktadır. Terapötik plazma değişimi ise plazma ile içinde bulunan bu maddeler vücut dışına alınır ve onun yerine sağlıklı kişilerden alınan plazma hastaya verilmesi işlemi olarak adlandırılır. Bazen insan plazması yerine eş değer olan çeşitli sıvılarda kullanılmaktadır.

Terapötik Eritrosit Değişimi: Aferez cihazı ile sağlıklı kişilerden alınan sağlıklı kan hücreleri ile hastalıklı kırmızı kan hücresi olan eritrositler değiştirilir. Orak hücreli anemi tedavisinde bu işlem daha çok kullanılmaktadır. Böylece hastaya dokularında taşıyabileceği yeterli oksijen hastaya verilmiş olur.

Trombositaferez veya Lökoferez: Lökosit, trombosit gibi kan hücre sayıları bazı hastalıklarda fazla artış gösterir. Cihaz yardımıyla artmış olan hücreler kandan toplanarak yerine uygun sıvı verilme işlemi gerçekleştirilir. Böylece artan hücrelerden oluşan hastalık belirtilerinin azaltılması sağlanır.

Etiketler : ,

Yorum Yaz